J. S. Bach - Fuga No. 3 σε Ντο# Μείζονα

Μία ανάλυση της τρίτης Φούγκας από το πρώτο βιβλίο του Καλώς Συγκερασμένου. Τα επεισόδια της Φούγκας αξίζει να μελετηθούν διεξοδικά ως προς την "ανακύκλωση" του βαικού μελωδικού και ρυθμικού υλικού το οποίο προέρχεται από το Θέμα και τα 2 Αντιθέματα. Αξίζει επίσης να παρατηρήσουμε την αλυσίδα του 5ου επεισοδίου (που καλύπτει σημαντική έκταση ολόκληρης της Φούγκας), την οποία συγκροτούν τρεις ανεξάρτητες μελωδικές, αλυσιδωτές γραμμές.

Μπορείτε να κατεβάσετε την ανάλυση σε pdf πατώντας εδώ.



Μαζί με το Πρελούδιο, σε ηχογράφηση του 1949 από τη Wanda Landowska (Τσέμπαλο):



και από τη Rosalyn Tureck:



Τέλος, για τους "ροκάδες" φίλους του blog, δε θα διστάσσω να χαρακτηρίσω εξίσου εξαιρετική την εκτέλεση του Πρελουδίου από τον κιθαρίστα Adam Fulara:

J. S. Bach - Φούγκα Νο. 1 σε Ντο (WTC - I)

Σε αντίθεση με τη συγχορδιακή υφη του πρώτου Πρελουδίου, η Φούγκα είναι το μέρος στο οποίο ο Bach αναδεικνύει τις εκτεταμένες αναπτυξιακές δυνατότητες που χαρακτηρίζουν τα περισσότερα από τα θέματά του. Όχι άδικα, η πρώτη Φούγκα έχει χαρακτηριστεί ως "σπουδή" για τη χρήση του stretto, με αποκορύφωμα τα μέτρα 16-17, όπου το θέμα εισάγεται διαδοχικά από τις τέσσερις φωνές. 

Προτείνω μια ανάλυση της Φούγκας βασισμένος τόσο στον Prout όσο και στον Groocock:

(Για να κατεβάσετε την αναλυμένη παρτιτούρα σε pdf πατήστε εδώ)

καθώς επίσης και 3 κλασσικές εκτελέσεις, ιστορικές και μη:

1. Ton Koopman (Τσέμπαλο)

2. Sviatoslav Richter (Πιάνο)

3. Glenn Gould (Πιάνο)

Τέλος, εδώ μπορείτε να βρείτε την ανάλυση από όλες τις Φούγκες του πρώτου βιβλίου σε animated score.

Domenico Scarlatti - Σονάτα σε Σολ ελάσσονα

Η παρούσα Σονάτα, μαζί με άλλες τρεις, ανακαλύφθηκαν το 1984 από τo Bengt Johnsson στα αρχεία της παιδικής χορωδίας αρρένων "Escolania de Montserrat" του αββαείου Santa Maria de Montserrat, κοντά στη Βαρκελώνη. Ανήκει κατά πάσα πιθανότητα στις πρώτες Σονάτες του συνθέτη και εκδόθηκε το επόμενο έτος. Για το λόγο αυτό απουσιάζει από το γνωστό κατάλογο του Ralph Kirkpatrick που συγκροτήθηκε περίπου 30 χρόνια πριν:

Πατώντας εδώ μπορείτε να κατεβάσετε μια πιθανή αρμονική και μοτιβική ανάλυση της εν λόγω Σονάτας, η οποία αποτελείται μόλις από 2 οκτάμετρα μέρη, τα οποία με τη σειρά τους βασίζονται, σχεδόν αποκλειστικά, στο μοτιβικό υλικό του πρώτου μέτρου, φανερώνοντάς μας για ακόμη μία φορά ότι η ομορφιά συχνά κρύβεται στην απλότητα.

J. S. Bach - Φούγκα Νο 2 BWV 847

Μια ανάλυση της πολυσυζητημένης 2ης Φούγκας του Bach από το 1ο βιβλίο (Σε Ντο Ελάσσονα) του 'Καλώς Συγκερασμένου Κλειδοκυμβάλου', βασισμένη στο βιβλίο του Joseph Groocock 'Fugal Composition':

Κλικ στην εικόνα για μεγένθυση

Μπορείτε να κατεβάσετε την αναλυμένη παρτιτούρα πατώντας εδώ

Ακολουθεί ηεκτέλεση του 2ου πρελουδίου και της φούγκας από τον τεμπαλίστα, οργανίστα και μουσικολόγο Kenneth Gilbert.

Έχοντας δηλώσει επανηλειμμένα φαν του Glen Gould, παραθέτω την ίδια εκτέλεση, η οποία χαρακτηρίζεται από τη staccato άρθρωση του πρελουδίου:

Ποιος βαριέται να διαβάσει κλίμακες;

Χωρίς να είμαι πιανίστας αλλά κουβαλώντας πίσω μου μια πολυετή (ας είναι ως επί των πλείστων άνευ σημασίας) μαθητική θητεία στο όργανο, μπορώ με σχετική βεβαιότητα να πω ότι ένα από τα συχνότερα προβλήματα που πολλοί μαθητές παρουσιάζουν είναι η εκμάθηση των κλιμάκων στις διάφορες μορφές τους. Δεν θα γράψω κάτι καινούριο αν αναφέρω ότι συχνότατα αντιμετωπίζονται ως βαρετές ασκήσεις από τις οποίες ο κάθε μαθητής προσμένει να απαλλαχθεί, ας πούμε για πάντα, κάπου στα μέσα της ανωτέρας.

Μελετώντας την εργογραφία που το ABRSM προτείνει φέτος για το 5ο Grade του πιάνου, έπεσα πάνω στο La Joyeuse του Rameau. Το σύντομο αυτό κομμάτι, όπως άλλωστε δηλώνει και ο δευτερεύων τιτλός του, έχει μορφή Rondeau και η κατασκευή της μελωδικής και αρμονικής υφής του είναι βασισμένη κατ' εξοχήν στα αρμονικά διαστήματα τρίτης μέσα στη Ρε Μείζονα και στις γείτονες τονικότητες.

Κατ' αρχάς προτέινω στους μαθητές πιάνου τη διεξοδική μελέτη και αρμονική ανάλυση του εν λόγω μικρού μουσικού έργου:

Την παρτιτούρα ολόκληρης της συλλογής "Κομμάτια για Τσέμπαλο" μπορείτε να βρείτε από το IMSLP πατώντας εδώ.

Στη συνέχεια, φανερά επηρρεασμένος από τον Richert και τις διάσημες, κλιμακοειδείς, σπουδές του για Φλάουτο, αγγάρεψα το Sibelius να μεταφέρει το Refrain του  La Joyeuse (ΜΜ1 -8) σε όλες τις κλίμακες (μείζονες και Αρμονικές Ελάσσονες) έτσι ώστε να αποτελέσει το έναυσμα για μια ίσως λίγο πιο "ευχάριστη" μελέτη των κλιμάκων, στα διαστήματα της 3ης, της 6ης και της 10ης. Την παρτιτούρα μπορείτε να κατεβάσετε πατώντας εδώ.

*Είναι αυτονόητο ότι η εν λόγω άσκηση μπορεί να παραλλαχθεί από πλήθος συνδυασμών άρθρωσης, δυναμικής και ρυθμικών μοτίβων.

Τέλος, αναμφίβολα ευεργετικό θα είναι αν ο μαθητής καταπιαστεί με κάποιο ανάλογο απόσπασμα από τα κομμάτια που έχει μελετήσει ως τώρα και, με τον ίδιο τρόπο, δημιουργήσει και μελετήσει τις δικές του σπουδές.